Ялтын бага хурал

1945.2.4-нөөс Крымийн Ялтад Англи, АНУ, ЗХУ-ын бага уулзалт болсон бөгөөд энэ бага хурлаар дайны дараах Европ, мөн Азид дайныг дуусгах асуудлыг авч хэлэлцсэн юм. Энэ хуралд гурван гүрний тэргүүнүүд тус тусын зорилготой оролцсон байдаг. АНУ-ын хувьд НҮБ-ыг байгуулах, Японы эсрэг дайнд ЗХУ-ыг татан оролцуулах, Англи улс хүчний тэнцвэрийг хадгалан үлдэх, ЗХУ чөлөөлсөн газар нутагтаа өөрийн нөлөөллийг тогтоох зэрэг байв.

Ялтын бага хурлаар зургаан зүйлийн тохиролцоонд хүрсэн. Үүнд:

1.   НҮБ-ыг байгуулах, Сан Францискогийн бага хуралд ЗХУ оролцох, мөн нэмж Белорус, Украйны гишүүнчлэлийн эрхийг олж авах

2.  Поьшийн зүүн хилийг Керзоны шугамаар тогтоох, 1939 оны нууц протоколоор олж авсан газар нутгаа ЗХУ өөрийн мэдэлд үлдээхээр болсон. Английн лорд Керзоны нэрээр хоёр улсын энэхүү хилийн маргаантай бүсийг нэрлэжээ.

3.   Герман бууж өгсний дараа ЗХУ Японд дайн зарлах. Гэхдээ Сахалины өмнөд хэсэг, Курилын арлуудыг мэдэлдээ авч, Ф.Рүзвельт Чан Кай Шид нөлөөлснөөр Монголын тусгаар тогтнолыг ДИУ-аар хүлээн зөвшөөрүүлэх, Манжуур дахь Зөвлөлтийн нөлөөг хүлээн зөвшөөрүүлэх, Мөн АНУ, Англи хоёр Монголын статус квог хүлээн зөвшөөрөх

4.   Югославт байгуулагдсан Иосиф Титогийн коммунист ЗГ-ийг хүлээн зөвшөөрөх

5.  Тэнхлэгийн гүрнүүдээс хамааралтай байсан улсуудын Улс төр болон эдийн засагт холбоотон гүрнүүд туслахаар болж энэ дагуу ЗХУ Дорнод Европ болон Балканы орнуудад туслах эрхтэй болсон.

6.  Герман дайны төлбөрт 20 трб долларыг 10 жилийн хугацаатай төлөх. Дайны дараа Германд холбоотон гүрнүүдийн хяналтыг тогтоох, зэвсгийг бүрэн хураах, цэрэгжүүлэхгүй байх, ирээдүйд дахин өндийлгөхгүйн тулд Германыг хэсэгчлэн хуваах тухай тохиролцсон ажээ. Сталины хувьд Германыг заавал хуваах шаардлагагүй гэж үзэж байсан соловч хэрэг дээрээ Герман баруун хэсэг АНУ, Англид зүүн хэсэг нь ЗХУ-дноогджээ.

1945 оны хавар гэхэд тавь гаруй улс германтай дайны байдалд байсан ба 1945.5.8-9-нд Германы тал бууж өгөх актанд гарын үсэг зурснаар Европ дахь дайны ажиллагаа дуусчээ.