Орос-Японы дайн

19-20-р зууны зааг дээр Алс дорнодод байдал хурцдаж их гүрнүүдийн алс дорнод, Хятад дахь ашиг сонирхол мөргөлдөж байлаа. Орос Японы манжуур болон Солонгос дахь ашиг сонирхол хурцадсаны үр дүнд 1904 оны 2 сард Япончууд Оросоос дипломат харилцаагаа таслан, 2 сарын 10-нд Порт-Артур болон Солонгосын Чемульпо боомтод байсан флот руу нь гэнэдүүлэн довтлон дайн эхлүүлсэн байна. Үүний өмнө 1902 онд Англи Япон хоёр холбоотны гэрээнд гарын үсэг зурсан ба Орос-Японы дайны үед Англи, АНУ Японыг дэмжиж Герман төвийг сахин Хаант Оросын холбоотон Франц Оросыг улс төрийн талаар олигтой дэмжиж чадсангүй..

Уг дайнд Япончууд ялалт байгуулан Орос буулт хийж АНУ-н ерөнхийлөгч Теодор Рузвельтын зуучлалаар АНУ-н Портсмут хотноо 1905.8.23нд Орос-Японы хооронд энх тайвны гэрээ байгуулжээ.

Энэ гэрээгээр Хаант Орос, Японы Солонгос дахь нөлөөг хүлээн зөвшөөрч, Манжуурын өмнөд хэсэг, Сахалины 50-р өргөрөгөөс урагш газар нутаг болон Курилын арлуудыг Японд алджээ.