Утрехтын гэрээ

1701-1711 оны хооронд Испанийн хаан ширээний төлөөх Европын улсууд ялангуяа Франц (Францын хаан 14-р Людовик-ын ач хүү Анжуйн герцог Филипп Испанийн хаан 2-р Карлын өв залгамжлахаар болсон) Ариун Ромын Эзэнт улсын хооронд явагдсан дайны төгсгөлд 1713 онд Голландын Утрехтэд нэг талаас Франц, Испани нөгөө талаас Их Британи, (1707 оны Шотланд Английн холбоо байгуулах гэрээний дагуу Их Британи байгуулагдсан) Голланд, Ариун ромын эзэнт улс, Австри, Португали, Савой зэрэг улсууд оролцон гарын үсэг зурсан Утрехтийн энхийн гэрээг байгуулсан.

Энэ гэрээгээр 5-р Филипп Испанийн хаан ширээнд сууж далайн чанад дах колонийн газар нутгаа хадгалж үлдсэн ч Австрид Неаполитаныг, Сардин, Тосканы хагасыг, Их Британид Гибралтар болон Минорка арлыг, Савойд Сицилийг тус тус өгөхөөр болсон бол Францын хувьд зарим газар нутгаа Савой болон Голландад алдаж Лотарингаас цэргээ гарган, америк дахь колоний зарим газар нутгаа Их Британид алджээ.

Утрехтийн гэрээг байгуулсанаар Францын Европ дахь нөлөө буурч Испанийн хувьд эх газрын бодлогын хувьд өөрийн орон зайг алдсан бол Австри энэхүү гэрээгээр Европын нөлөө бүхий гүрэн болж хувирсан ба энхүү Европ тивийн хүчний тэнцвэрт байдал Францын хувьсгал хүртэл үргэлжилсэн бөлгөө.

1776 оны 7сарын 4нд АНУ тусгаар тогтнолоо зарласан бол 1789 онд эхэлсэн Францын хувьсгал 1794 оныг хүртэл үргэлжлэн “Францын Анхдугаар Бүгд Найрамдах Улс”-г байгуулагдав.

1804 онд Наполеон Бонапарт Францын эзэнт улсыг дахин байгууллаа. 1812 онд Франц-Оросын дайнд ялагдан 1814 онд хаан ширээнээсээ буух хүртлээ Европыг бараг бүхэлд нь захирч байв. Францын байлдан дагуулалтын төгсгөлд Европ дахь Наполеоны эрин дууссаны дараа дайнд ялагч гүрнүүд дайны дараах Европ болон бусад бүс нутаг, мөн ОУХ-ны маргаантай асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор Австрийн Венад ОУ-н Их хурлыг 1814 онд хуралдуулсан байна.